ลัภย์  หนูประดิษฐ์

ลัภย์ หนูประดิษฐ์

นักปฏิรูปสหกรณ์

           นายลัภย์ หนูประดิษฐ์ เกิดที่จังหวัดสงขลา เมื่อวันที่ ๒๗ กรกฎาคม ๒๔๗๙ ในครอบครัวเกษตรกรยากจน เมื่อจบการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ แล้วจึงออกมาทำนา และสวนยางพารา เลี้ยงผึ้ง ปลูกบัว เป็นเกษตรกรที่ใช้ชีวิตแบบพอมีพอกิน ดำรงชีวิตตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

            นายลัภย์ เป็นผู้นำด้านการพัฒนาอาชีพและสังคม โดยยึดหลัก ๕ ร่วม ได้แก่ ร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมตัดสินใจ ร่วมรับผิดชอบ และร่วมรับผลประโยชน์ นายลัภย์อุทิศตนช่วยเหลือสมาชิกในชุมชน รณรงค์ให้เกิดการรวมกลุ่มช่วยเหลือซึ่งกันและกันในรูปสหกรณ์ อาทิ กลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มส่งเสริมสุขภาพ กลุ่มกองทุนยาง กลุ่มปรับปรุงคุณภาพยาง เป็นต้น นายลัภย์เป็นผู้นำในการสร้างความเข้มแข็งให้กับสหกรณ์การเกษตร จนเติบโตเป็นชุมนุมสหกรณ์การเกษตรระดับจังหวัด     

            นายลัภย์สังเกตพบว่า การจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ตามการส่งเสริมของกรมการพัฒนาชุมชน ไม่ได้ผลเพราะหน่วยงานราชการไม่ฝึกให้ชาวบ้านบริหารเงิน ไม่แทรกความรู้ ด้านคุณธรรมจริยธรรมอันเป็นสิ่งสำคัญของการยึดโยงจิตใจในเรื่องการออมทรัพย์ และประการสำคัญคือ หน่วยงานราชการไม่สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในชุมชน

            นายลัภย์จึงใช้ความสามารถเชิงสังคม-วัฒนธรรมของตนชักชวนชาวบ้านให้ตั้งกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านคลองหวะขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๒๐ โดยเริ่มต้นจากสมาชิก    ๔๗ คน รวมเงินทุนแรกเริ่ม ๒,๕๐๐ บาท  กลุ่มดำเนินการควบคุมเงินฝากของสมาชิกปล่อยกู้แก่สมาชิกกำหนดอัตราดอกเบี้ยโดยให้เงินหมุนเวียนอยู่ภายในกลุ่ม หากสมาชิกต้องการกู้เงินในจำนวนที่น้อยกว่ายอดเงินของตนเอง กลุ่มจะเน้นให้สมาชิกถอนเงินไปลงทุนโดยให้มีเงินคงเหลือในสมุดบัญชีไว้ไม่น้อยกว่า ๕,๐๐๐ บาท แล้วสะสมต่อไปทุกๆ เดือนจนมียอดสะสมสูงขึ้นเป็นเงินก้อนโตพอที่จะนำไปขยายกิจการของตนเองได้ ด้วยวิธีการเช่นนี้ทำให้ชาวบ้านคลองหวะไม่เป็นหนี้ และมีเงินทุนในการพัฒนาครอบครัวของตน เป็นการสร้างกระบวนการเรียนรู้เพื่อความอยู่รอดของชาวบ้าน 

          การบริหารกลุ่มออมทรัพย์บ้านคลองหวะภายใต้การนำของนายลัภย์ ที่ช่วยให้ชาวบ้านหลุดพ้นจากหนี้สิน ทำให้นายลัภย์ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานสหกรณ์การเกษตรอำเภอหาดใหญ่ ซึ่งประสบภาวะขาดทุนจากปัญหาการค้างชำระ เงินทุนลดน้อยร่อยหลอลง กระทั่งหยุดชะงัก นายลัภย์นำวิธีการบริหารกลุ่มออมทรัพย์บ้านคลองหวะมาประยุกต์ใช้แก้ปัญหาสหกรณ์การเกษตร โดยให้สมาชิกสะสมเงินคนละเล็กละน้อย เพิ่มจำนวนสมาชิกให้มากขึ้น ให้สมาชิกถอนเงินน้อยครั้งลงเพราะการถอนเงินมีผลกระทบต่อเงินฝาก ให้กู้ระยะสั้นโดยผ่อนส่งทั้งดอกเบี้ยและเงินต้นเป็นรายเดือน ทำให้สหกรณ์เริ่มมีเงินหมุนเวียนดีขึ้น สามารถแก้ไขปัญหาการขาดทุน กระทั่งสหกรณ์มีผลกำไรติดต่อกันทุกปี สมาชิกเริ่มได้รับเงินปันผลและเงินเฉลี่ยคืนตามแนวทางอุดมการณ์ของสหกรณ์ได้อย่างแท้จริง การพัฒนาระบบสหกรณ์การเกษตรของนายลัภย์จึงกลายเป็นแนวทางให้กับสหกรณ์การเกษตรอื่นๆ ได้ปฏิบัติตามทั่วประเทศ

          วิธีบริหารสหกรณ์การเกษตรของนายลัภย์ได้ผลดี เนื่องมาจากนายลัภย์มีกลวิธีให้สมาชิกได้เรียนรู้ด้วยตนเอง โดยการใช้ระบบสัจจะรายเดือน เพื่อให้สหกรณ์กับสมาชิกได้มีโอกาสพบปะและแก้ปัญหาร่วมกันทุกเดือน โดยในแต่ละหมู่บ้านมีกลุ่มสหกรณ์ในพื้นที่ มีบุคลากรทำงาน ณ ที่ทำการสหกรณ์ทุกแห่งเพื่อให้สามารถดูแลสมาชิกอย่างทั่วถึง ที่สำคัญ คือ มีการเชื่อมโยงและบูรณาการเงิน จิตใจ สังคม และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน ผลกำไรส่วนหนึ่งยังเพียงพอที่จะนำมาสร้างความเจริญให้แก่ส่วนรวม โดยในแต่ละปีมีการหักผลกำไร มาเป็นเงินพัฒนาหมู่บ้านด้านสาธารณูปโภค เช่น ถนน ประปา ไฟฟ้า รวมทั้งการสร้างความเจริญให้กับหมู่บ้านในด้านอื่น ๆ

            การดำเนินงานของสหกรณ์การเกษตรหาดใหญ่ที่นายลัภย์เป็นประธาน เน้นการให้ความรู้แก่สมาชิกเกี่ยวกับความจำเป็นและความสำคัญของสหกรณ์ ทำให้สมาชิกเพิ่มจำนวนขึ้นโดยตลอด กิจการสหกรณ์การเกษตรยั่งยืน เกิดประโยชน์ต่อชุมชนในระยะยาว ผลกำไรจากการดำเนินงานส่วนหนึ่งนำมาจัดเป็นสวัสดิการให้สมาชิก เช่น ค่ารักษาพยาบาล  ฌาปนกิจ ทุนการศึกษา ทุนโครงการอาหารกลางวัน การช่วยเหลือเมื่อเกิดภัยพิบัติ

            การประสบความสำเร็จของสหกรณ์การเกษตร อ. หาดใหญ่  จนมีเงินออมเป็นพันล้านจากการปิดช่องทางการทุจริตและพัฒนาสหกรณ์จนเติบโต เข้มแข็งและมั่นคง จนเป็นที่ศึกษาดูงานของสหกรณ์การเกษตรจากทั่วประเทศ ตัวนายลัภย์เองได้รับการยอมรับและการรับเชิญไปให้คำปรึกษาด้านการบริหารจัดการสหกรณ์ในจัดหวัดต่าง ๆ

            ในปี ๒๕๓๕ นายลัภย์ได้รับรางวัลคนดีศรีสังคม ปี ๒๕๓๖ได้รับรางวัลนักสหกรณ์ดีเด่นภาคใต้ ปี ๒๕๓๘ ได้รับปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิตกิตติมศักดิ์ โปรแกรมพัฒนาชุมชน จาสถาบันราชภัฏสงขลา ปี๒๕๕๖ ได้รับรางวัลปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน จากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และปี ๒๕๕๗ ได้รับรางวัลนักสหกรณ์แห่งชาติ

          นายลัภย์  หนูประดิษฐ์ เป็นวิทยากรพิเศษบรรยายแก่นักศึกษา ศูนย์การเรียนรู้เพื่อปวงชน จ. สงขลาในวิชากองทุนและสวัสดิการชุมชนวิสาหกิจชุมชน แผนแม่บทชุมชน และเครือข่ายชุมชน

สถาบันการเรียนรู้เพื่อปวงชน

จึงเชิดชูเกียรติ

นายสมทรง แสงตะวัน

เป็น “เมธาจารย์มหาวิทยาลัยชีวิต”

Scroll to top